Uplistsikhe

Uplistsikhe (letterlijk 'het fort van de heer') is een oude uitgehouwen stad in het oosten van Georgië, ongeveer 10 kilometer ten oosten van de stad Gori, Shida Kartli. Het is gebouwd op een hoge rotsachtige linkeroever van de Mtkvari-rivier en bevat verschillende bouwwerken die dateren uit de vroege ijzertijd tot de late middeleeuwen, en valt ook op door de unieke combinatie van verschillende stijlen van uit rotsen gehouwen culturen uit Anatolië en Iran, als het naast elkaar bestaan van heidense en christelijke architectuur.

Geschiedenis.

Uplistsikhe wordt door archeologen geïdentificeerd als een van de oudste stedelijke nederzettingen in Georgië. Strategisch gelegen in het hart van het oude koninkrijk Kartli (of Iberia zoals het bekend was bij de klassieke auteurs), ontpopte het zich als een belangrijk politiek en religieus centrum van het land. De ouderdom en het belang van de stad leidden ertoe dat de middeleeuwse Georgische geschreven traditie haar fundament toeschreef aan de mythische Uplos, zoon van Mtskhetos, en kleinzoon van Kartlos. De vroegste sporen van menselijke aanwezigheid in Uplistsikhe dateren uit het einde van het 2e millennium voor Christus. De vroegst overgebleven bouwwerken stammen uit het begin van het 1e millennium na Christus. Met de kerstening van Kartli in het begin van de 4e eeuw, lijkt Uplistsikhe in belang te zijn afgenomen en zijn positie te hebben verloren aan de nieuwe centra van de christelijke cultuur - Mtskheta en later Tbilisi. Ondertussen bleef het zich ontwikkelen als een stad. De eerste Christina-basiliek werd gebouwd in de 6e eeuw. Uplistsikhe kwam echter weer op als een belangrijk Georgisch bolwerk tijdens de islamitische verovering van Tbilisi in de 8e-10e eeuw. Een andere basiliek met drie kerken werd in die tijd gebouwd. De Mongoolse invallen in de 14e eeuw voor verval van de stad. Het was er vrijwel verlaten, en slechts af en toe in gebruik als tijdelijk onderkomen.

De grotcluster in het centrale deel van Uplistsikhe.

Verwoesting.

Door de ligging aan de Zijderoute profiteerde de stad van de bloeiende handel tussen Oost en West. Daaraan kwam een einde toen Uplistsikhe in de 13e eeuw werd verwoest door de legers van de Mongoolse heerser Ögedei Khan. Tot die tijd was het niemand gelukt de stad te veroveren.

De stad.

Het is maar moeilijk voor te stellen dat er daadwerkelijk mensen in Uplistsikhe gewoond hebben, omdat de grotten nu kaal en open zijn. De enige aankleding die is achtergebleven, zijn de fraaie plafonddecoraties die in het rotssteen zijn aangebracht. Informatievoorziening ontbreekt eigenlijk geheel in Uplistsikhe, dus wordt het meestal aan de fantasie van de bezoeker overgelaten om te bepalen waar een bepaalde grot voor gediend heeft.
Van de Tamaris Darbas, een grot die vernoemd is naar de legendarische koningin Tamar (1184-1213), is dit wel duidelijk. Deze uitgebreide grot diende als hal voor het koninklijk paleis en vormt één van de hoogtepunten van de grottenarchitectuur in Uplistsikhe.
Naast grotten kent Uplistsikhe nog een kerk uit de 10e eeuw die bovenop een stuk rots gebouwd is. Zoals bijna alle Georgische kerken uit die periode is ook deze Vorstenkerk met fresco’s versierd.

Ögedei Khan (ca. 1189 - 11 december 1241, was de derde zoon van Dzjengis Khan. Hij werd de tweede khan van het Mongoolse Rijk en veroverde Uplistsikhe.

Commentaar.

Er is 1 aanvulling geweest voor dit artikel.

  1. H.J. van Rooten September 2015

    Wij maken gebruik van bronnen, foto's, video's enz. van het internet, maar ook uit boeken en encyclopedieën. Het kan dat onbedoeld copyright gebruikt wordt, waarschuw ons zodat we dit direkt kunnen aanpassen.

Uw commentaar.

Uw e-mail adres zal niet worden getoond.