Cambodja

Sinds de onafhankelijkheid van Frankrijk in 1953 heeft Cambodja al 6 namen gekend.

De geschiedenis van Cambodja is ruim 2000 jaar oud. De oudst bekende beschavingen verschenen ongeveer in de 1e eeuw van onze jaartelling in Cambodja. Dit waren de beschavingen van Chenla en Funan. (br) Vanaf het begin van de 9e eeuw tot ongeveer 1350 was Cambodja onderdeel van een groot Khmerrijk. Dit rijk strekte zich uit over grote delen van Zuidoost-Azië, waaronder het hedendaagse Cambodja, delen van Vietnam, Laos, Thailand en tot aan de oostelijke grenzen van Myanmar. De koningen zetelden in het gebied ten noorden van het Tonlé Sapmeer, waar de hoofdstad Angkor lag, nabij het hedendaagse Siem Reap. Angkor Wat en andere hindoetempels zijn beroemde overblijfselen van deze beschaving. Na verscheidene oorlogen met Ayutthaya en Lan Xang (dat het zelf had helpen stichten), verplaatsten de Khmers de hoofdstad naar Phnom Penh en ongeveer vanaf die tijd veranderde de naam in Kambu-ja (Cambodja).

Landbouw in Cambodja.

Vanaf het midden van de 15e eeuw tot de komst van de Fransen werd Cambodja geregeerd door zwakke koningen en werd het verscheurd door interne conflicten. Ook vele oorlogen met Ayutthaya en Vietnam leidden tot grote verliezen in zowel land als rijkdom. Cambodja zou nooit meer de omvang en glorie van het oude Khmerrijk meemaken.

Tussen 11 augustus 1863 en 9 november 1953 werd Cambodja geregeerd door Frankrijk. Eerst werd Cambodja een Frans protectoraat, op 17 oktober 1887 werd het een onderdeel van de Unie van Indochina samen met Tonkin, Annam, Cochin China en Laos (vanaf 1893). Vanaf 8 november 1949 trad Cambodja toe tot een associatie met Frankrijk. Op 9 november 1953 werd het Koninkrijk Cambodja onder koning Norodom Sihanouk onafhankelijk en sindsdien kent het een turbulente geschiedenis met vele politieke wisselingen.

4 jaar de hel op aarde.

Tijdens de Vietnamoorlog werd Cambodja zwaar gebombardeerd door Amerikaanse B-52-bommenwerpers die de Vietcong en de Ho Chi Minh-route als doel hadden. Cambodja was na Laos zelfs het zwaarst gebombardeerde land in Zuidoost-Azië, er vielen naar schatting 600.000 burgerslachtoffers. In 1970 vielen Amerikaanse en Zuid-Vietnamese troepen Cambodja binnen om aldaar gelegerde Vietcongtroepen aan te vallen. Generaal Lon Nol pleegde een staatsgreep, zette Sihanouk af en riep in oktober 1970 de Khmerrepubliek uit. 16 april 1975 wierp de Rode Khmer onder leiding van Pol Pot de regering van Lon Nol omver en stichtten zij Democratisch Kampuchea. Ze oefenden een waar schrikbewind uit en vermoordden tussen 1,5 miljoen en 2,5 miljoen mensen (schattingen zijn zo laag als 800.000 (bekentenis Pol Pot) en zo hoog als 3 miljoen (Vietnamese bronnen)). Dit was ongeveer 25% van de Cambodjaanse bevolking.
In 1978 viel de Rode Khmer regelmatig dorpen in Vietnam aan en plunderden deze dorpen. Op 25 december 1978 dendert het Vietnamese leger Cambodja binnen en loopt het te zwakke leger van de Rode Khmer binnen twee weken onder de voet. Pol Pot wordt ten val gebracht en een Vietnameesgezinde regering wordt geïnstalleerd. Vietnam ïnstalleerde een Vietnameesgezinde regering democratisch Kampuchea. De leider van de Rode Khmer Pol Pot en zijn handlangers hervatten de guerrilla in de Cambodjaanse jungle bij de grens met Thailand. In de jaren negentig begint de organisatie uit elkaar te vallen en als Pol Pot in 1998 op onopgehelderde wijze komt te overlijden, leggen de strijders van de Rode Khmer de wapens neer.

Foto’s van slachtoffers in S-21.

Door de Rode Khmer kwam 15% van de platte-landsbevolking en van de stedelijke bevolking 25% om het leven.

De lange weg naar normaal bestuur.

Op 7 jan. 1979 waren Phnom Penh en de belangrijke havenstad Kompong Som veroverd door de Vietnamesen en op 11 januari 1979 werd de Volksrepubliek Kampuchea uitgeroepen. Er werd een regering gevormd onder leiding van Heng Samrin, die in september 1979 door nog slechts 31, veelal communistische, staten, was erkend. De Verenigde Naties bleven achter de Pol Pot-regering in ballingschap staan als de wettige representant van het Cambodjaanse volk. In augustus 1979 werd ex-premier Pol Pot bij verstek ter dood veroordeeld door een revolutionaire volksrechtbank in Phnom Penh. De sistuatie was vanaf het begin in 1070 ook bijzonder moeilijk. Het geschoolde personeel was vermoord of gevlucht. Ook waren wegen en bruggen vernield en het land lag bezaaid met mijnen. De regering Heng Samrin bleef op binnenlands verzet stuiten. De Rode-Khmertroepen van Pol Pot) zetten vanuit de noordelijke grensprovincies de guerrilla verder. Daarnaast opereerden er begin 1980 nog guerrillagroeperingen die zich zowel tegen de restanten van het Pol Pot-regime keerden als tegen de regering van Heng Samrin. Onderhandelingen tussen de strijdende partijen werden op aandringen van met name de ASEAN-lidstaten georganiseerd, omdat de bezetting van Cambodja door Vietnam als een bedreiging voor de vrede en stabiliteit in de regio werd ervaren. In april 1989 kondigde premier Hun Sen aan dat de Vietnamese troepen zich vóór september 1989 uit Cambodja zouden terugtrekken. In mei 1989 werd de officiële naam in Cambodja veranderd en werd ook de vlag veranderd.

Vlag vanaf 1981.

Na de terugtrekking van de Vietnamezen en de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1989 kreeg de economie het nog moeilijker. Van 1991 tot 1993 was het land onder bestuur van de Verenigde Naties (UNTAC). De in mei 1993 gehouden vrije verkiezingen werden gewonnen door het Verenigd Nationaal Front voor een Onafhankelijk, Neutraal, Vredelievend en Samenwerkend Cambodja. In juni 1997 pleegde de tweede premier Hun Sen een succesvolle staatsgreep. Eerste premier Novodom Ranariddh, die in Thailand verbleef, werd van al zijn functies ontheven en in maart 1998 bij verstek veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar wegens wapensmokkel en tot dertig jaar wegens collaboratie met de Rode Khmer. Belangrijke Rode Khmer-leiders als Khieu Samphan en Nuon Chea, gaven zich in december 1999 over. De overgebleven Rode Khmer legden de wapens neer en erkenden het wettig gezag van Hun Sen

Cambodja vakantieland.

Er kwamen steeds meer bewijzen dat Pol Pot op 15 april 1998 zelfmoord had gepleegd. In april werd Cambodja officieel toegelaten tot de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (ASEAN) en de financiële steun van het IMF en de Wereldbank werd eind 1999 weer hervat. De situatie bleef echter tot in 2003 onstabiel. Dde parlementsverkiezingen van 27 juli 2003 verliepen echter vrij rustig. De verkiezingen werden gewonnen door de Cambodjaanse Volkspartij (CPP) met 73 van de 123 zetels. Hierdoor kon premier Hun Sen nogmaals acht jaar aan de macht blijven. In juli 2008 claimt Hun Sen de overwinning in de parlementsverkiezingen. EU waarnemers rapporteren dat de verkiezingen niet aan de internationale standaarden hebben voldaan.

Hun Sen.

In juli 2013 zijn er presidentsverkiezingen. Hun Sen krijgt een nieuwe termijn van vijf jaar. De belangrijkste oppositiepartij, de Cambodia National Rescue Party (CNRP) onder leiding van Sam Rainsy, ruim 44% van de stemmen en 55 zetels in het parlement. In september 2013 zijn er massale protesten tegen het resultaat van de verkiezingen. De Cambodjaanse Volkspartij verloor dat jaar 22 zetels en kwam uit op 68 zetels. De oppositie boycot de opening van het parlement. Na de 2013 verkiezingen is het bewind van Hun Sen autocratischer geworden. In januari 2015 is premier Hun Sen 30 jaar aan de macht. Begin 2016 ging Sam Rainsy voor de derde keer in zijn politieke carrière in ballingschap. In maart 2017 wordt Ken Soka gekozen als oppositieleider. In november 2017 ontbond het Hooggerechtshof de CNRP op grond van beschuldigingen van een poging tot een staatsgreep en ruim 100 kaderleden van de partij werd het verboden om de komende vijf jaar politiek actief te zijn. Door het gebrek aan politieke tegenstanders heeft de partij van Hun Sen bij de verkiezingen van juli 2018 alle 125 zetels in het parlement gekregen. In 2018 treedt een wet in werking die belediging van de koning strafbaar stelt. In 2020 is Hun Sen 35 jaar premier. De weg naar een open en eerlijke democratie is nog bijzonder lang.

Angkor Wat.

Toerisme.

In 2017 een totaal van ruim 5.500.000 toeristen aangekomen in Cambodja. Sinds 2003 is het aantal toeristen dat een bezoek bracht aan Cambodja gegroeid. Het totaal van de bezoekers in 2003 was 701.014. Het aantal bezoekers is vermenigvuldigd met factor 6 in een periode van 10 jaar. Cambodja wordt het hele jaar door bezocht maar met een lichte terugval tijdens het regenseizoen tussen april en september en een kleine stijging in het droge seizoen van november tot maart. De grootste bezienswaardigheid is natuurlijk Angkor Wat het grootste tempel complex ter wereld. Het toerisme is een belangrijke bron van inkomsten en helaas door de coronapandemie geheel ingestort.

Commentaar.

Er is 1 aanvulling geweest voor dit artikel.

  1. H.J. van Rooten September 2015

    Wij maken gebruik van bronnen, foto's, video's enz. van het internet, maar ook uit boeken en encyclopedieën. Het kan dat onbedoeld copyright gebruikt wordt, waarschuw ons zodat we dit direkt kunnen aanpassen.

Uw commentaar.

Uw e-mail adres zal niet worden getoond.