Brouwershaven

Brouwershaven is een stad met net iets meer dan 1.185 inwoners (telling 1 januarie 2021) in het noorden van Schouwen-Duiveland. Brouwershaven is één van de zeventien plaatsen in Zeeland met een beschermd stadsgezicht.

Geschiedenis.

Brouwershaven wordt gesticht omstreeks 1295. Het is de nieuwe haven voor het buurtschap Brij-dorpe. Er wordt een spuisluis gebouwd met daar-achter een haven, Brijdorpersluis genaamd. Na de aanleg van de haven verkiezen veel schepen Brouwershaven boven Zierikzee om aan te meren. Er worden huizen en schuren gebouwd en al snel komen er riante herenhuizen, een immense kerk en een stadhuis.Brouwershaven groeit en wordt een stad van de zee.
Vangst van vis en schelpdieren wordt een belangrijke bron van inkomsten. Maar ook de handel van wijn en bier tiert welig. Daarnaast is er een levendige handel in hout en steen, wol en vlas, rapen en bieten. Brouwershaven doet goede zaken met de rest van de wereld.

Het wapen van Brouwershaven.

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568 - 1648) werd in september 1575 Duiveland en Schouwen veroverd door de Spanjaarden. Ongeveer 4500 manschappen onder bevel van Cristóbal de Mondragón veroverde eerst Duiveland door het toen ondiepe Zijpe over te steken in de nacht en snel op te rukken. De Geuzenschepen konden het leger niet ondersteunen omdat het eb was en zij dus op afstand moesten blijven met hun geschut.
De soldaten van de Prins sloegen bijna gelijk op de vlucht, zonder noemenswaardig tegenstand te hebben geboden. Hun aarvoerder, Charles de Boisot, kwam daarbij om het leven.

Kaart van Zeeland uitgegeven door Barent Langenes in 1600.

Binnen een dag waren de Spanjaarden heer en meester op Duiveland. Mondragón koos er voor om de Gouwe de doorwaden en eerst de kleinere verdedigde plaatsen Bommenede en Brouwershaven te veroveren. De Geuzen staken voordat ze Brouwershaven verlieten de stad in brand. In het versterkte Bommenede boden de troepen van de Prins echter hardnekkig tegenstand. Nadat het verzet op Schouwen op 30 oktober was gebroken werd vrijwel het gehele Prinsgezinde garnizoen is door de Spanjaarden omgebracht.
Zierikzee was nu voorbereid en kon zich nu goed verdedigen. Het belag van Zierikzee duurde 9 maanden oktober 1575 tot en met 29 juni 1576.

Een van de verdwenen 5 poorten.

Rond 1600 wordt Brouwershaven, na de bezetting door de Spanjaarden, een vesting. Rondom de stad wordt een gracht gegraven. De stad is alleen toegankelijk via de vijf stadspoorten: Hoofdpoort, Havenpoort, Noord-dijkse Poort, Zuiddijkse Poort en Poortdijkse Poort. Aan de oost- en westzijde worden ook enkele bastions aangelegd om de stad te beschermen bij dreiging vanaf de Grevelingen.
In 1820 wordt de vesting opgeheven en ontmanteld. De stadspoorten worden gesloopt en de gracht verzandt langzaam door overstromingen. Tot 1872 dient Brouwershaven als een soort voorportaal voor Rotterdam, tot de Nieuwe Waterweg wordt gegraven en geopend. Na de Watersnoodramp van 1953 zorgt de wederopbouw van de smalstad voor een opleving dankzij de jachthaven, het toerisme en de verbeterde verbindingen door de Deltawerken. Inmiddels zijn deze goede tijden ook al weer geschiedenis. De stad leeft van toerisme maar de jeugd is verdwenen en verenigiingen leiden een zieltogend bestaan.

De grote of St. Nicolaaskerk.

Toerisme.

In Brouwershaven zijn een aantal mooie gebouwen te bewonderen. De grote of St. Nicolaaskerk is in de zomer (buiten de corona perikelen om) vaak gewoon te bewonderen. Het imposante kerkgebouw, waarvan iedereen zich afvraagt hoe het in zo’n klein stadje kan staan, heeft een geschiedenis die teruggaat tot de dertiende eeuw. Vanaf de buitenkant maakt de kerk direct indruk door de grote afmetingen. De kerk herbergt een fraai orgel. De orgelkas uit 1557 is versierd met fraai, geheel verguld renaissance snijwerk. De akoestiek van het kerkgebouw is uitstekend.

Stadhuis.

De achterzijde van het stadhuis is als eerste gebouwd en dateert uit de vijftiende eeuw. Waarschijnlijk was dat in het begin de voorzijde. Wat nu de voorzijde is, stamt uit de zestiende eeuw en is 'n voorbeelden van Vlaamse Renaissance bouwkunst. Het stadhuis is onderdeel uit van het beschermd stadsgezicht. Brouwershaven telt 2 molens. Molen Den Haan bouwjaar 1724 en een kleine koren molen (Windlust) uit 1935 nu bij de haven. Als de kleine molen draai is hij meestal ook te bezichtigen.

De vroegere gemeente Brouwershaven was met 3 grote jachthavens (Brouwershaven zelf, Bommenede en Den Osse) de tweede haven van Zeeland.

Brouwershaven en de omgeving zijn prima wandel- en fietsgebieden met goed onderhouden fietspaden over dijken en los van het autoverkeer.

De haven van Bommenede.

Brouwershaven en omgeving heeft vele goed uitgeruste camping's en boerderijen met kleinschalige plaatsen. Op watersport gebied zijn er de havens in Brouwershaven zelf, Bomenede (een oude werkhaven van de Deltawerken) en Den Ossen. Er zijn een aantal boothellingen om kleine boten te water te laten. Bij Den Ossen is er een grote parkeerplaats met dijk overgang voor duikers om te duiken in de grevelingen.

Commentaar.

Er is 1 aanvulling geweest voor dit artikel.

  1. H.J. van Rooten September 2015

    Wij maken gebruik van bronnen, foto's, video's enz. van het internet, maar ook uit boeken en encyclopedieën. Het kan dat onbedoeld copyright gebruikt wordt, waarschuw ons zodat we dit direkt kunnen aanpassen.

Uw commentaar.

Uw e-mail adres zal niet worden getoond.