2014 UN271

Door de buitendelen van ons zonnestelsel raast een monsterkomeet.

Op 20 oktober 2014 werd door Pedro Bernardinelli en Gary Bernstein van het de organisatie Dark Energy Survey een gigantisch stuk ijs en gesteente ontdekt, tijdens het scannen van oudere gegevens. Het object werd 2014 UN271 genoemd. De komeet zal de komende tien jaar ongeveer even dicht bij de zon komen als Saturnus!

De 2014 UN271.

Deze komeet wijkt nog al af van wat gangbaar is. Een daarvan is hoe belachelijk lang zijn baan is: hij gaat van ongeveer 1,6 miljard kilometer van de zon (net buiten de baan van Saturnus*) tot een verbijsterende 2 biljoen kilometer verder. Dat is een vijfde van een lichtjaar! Een andere is de grootte. Een grote komeet kan 50 kilometer breed zijn (de grootte van de beroemde komeet Hale-Bopp die in de jaren negentig het binnenste zonnestelsel bezocht). Deze is misschien maar liefst 200 kilometer breed.

Er is geen uitgassing te zien, dus de komeet heeft geen zichtbare staart.

De omlooptijd rond de ster kan van enkele jaren (bijv. komeet Encke) tot vele duizenden jaren bedragen. De omloop tijd voor de 2014 UN271 is ca. 600.000 jaar. De enige reden waarom de komeet nu werd gevonden, is omdat het nu slechts ongeveer 3 miljard km van ons verwijderd is. Oongeveer de afstand van Neptunus van de zon. Zo werd ook de maat gevonden. Voor een bepaalde helderheid die we op aarde zien, is een glanzend object kleiner en een donker object groter. Als we aannemen dat het 4% van het zonlicht weerkaatst (redelijk, want dat is een behoorlijk gemiddelde voor TNO's), is het 200 kilometer breed. Maar het kan donkerder en groter zijn, of meer reflecterend en kleiner. Over een paar jaar zullen we beter weten.

Amazone rivier
De Blanco 4-m Telescoop op CTIO (ter ilustratie ).

We weten niet waar dit object precies van is gemaakt, maar gezien wat we weten over TNO's, is het waarschijnlijk een mix van waterijs en steen. Plus andere bevroren dingen zoals koolstofdioxide, methaan, stikstof en dergelijke. De vraag is zal het zich gedragen als een komeet? Met andere woorden, zullen we activiteit gaan zien als de komeet de zon nadert. Zal als het er is het ijs in gassen verandert, zodat een lange staart krijgt?

Het is te klein om rond te zijn; zijn zwaartekracht is te zwak om zichzelf tot een bol om te vormen. Het kleinste bekende object zoals dat in het zonnestelsel is de maan Mimas van Saturnus, met een breedte van 400 km, De komeet is dus zeer waarschijnlijk onregelmatig van vorm.

Gezien zijn grootte kan de komeet veel helderder worden. Zonder activiteit zou hij bij de dichtste nadering ongeveer magnitude 18 moeten bereiken wat nog steeds 1/100.000ste zo helder is als de zwakste ster die je met het oog kunt zien. Als de komeet zo blijft hebben we grote telescopen voor nodig om hem te zien. Maar als de komeet het actief wordt, wie weet wat we dan gaan zien.